VƯƠNG QUỐC CHĂM PA – HUYẾT MỸ NHÂN
CHƯƠNG 1: VÙNG ĐẤT CỦA GIÓ VÀ LỬA
---
Gió.
Cát.
Và lửa.
Đó là ba thứ không bao giờ ngủ yên trên dải đất miền Trung. Gió từ biển Đông thổi vào mang theo vị mặn của muối và tiếng thì thầm của những con sóng không bao giờ mệt mỏi. Cát trắng trải dài như một tấm lụa khổng lồ, lấp lánh dưới ánh mặt trời nhiệt đới đến chói mắt. Và lửa—ngọn lửa từ những lò gạch cháy suốt ngày đêm, nơi những viên gạch đỏ được nung thành thứ vật liệu trường tồn với thời gian.
Trên nền trời xanh thẳm ấy, những ngọn tháp Chăm vươn lên như những ngón tay đang cầu nguyện. Đỏ rực. Bí ẩn. Và đầy kiêu hãnh.
Đó là Vương quốc Chăm Pa.
Năm ấy là năm con Rồng vàng thứ ba triều vua Jaya Indravarman IV. Kinh đô Vijaya đang vào mùa lễ hội. Khắp các con đường lát đá ong, cờ phướn bay rợp trời. Tiếng trống Paranưng vang vọng từ các tháp canh, hòa cùng tiếng kèn Saranai réo rắt từ đền thờ thần Shiva.
Nhưng có một thứ còn thu hút hơn cả lễ hội.
Những người phụ nữ Chăm.
Họ bước đi trên những con đường đá, y phục lụa mỏng bay trong gió, để lộ những đường cong như được tạc từ đồng nung. Làn da họ không trắng như ngọc như phụ nữ phương Bắc, cũng không ngăm đen như những thương nhân xứ Ả Rập. Đó là một màu đồng sáng lấp lánh, như thể mặt trời đã hôn lên da thịt họ từ thuở lọt lòng và để lại vết tích vĩnh viễn.
Đôi mắt họ sâu thẳm như giếng cổ giữa rừng già. Khi họ nhìn—thực sự nhìn—người ta có cảm giác như đang rơi vào một vực thẳm không đáy, nơi quá khứ và tương lai hòa vào nhau thành một dòng chảy vô tận.
Và mái tóc. Trời ơi, mái tóc của họ! Đen như dòng sông Hương trong đêm không trăng, dài chấm gót, được tết thành những bím cầu kỳ cài trâm vàng và hoa sứ trắng. Khi họ đi qua, hương hoa sứ quyện với mùi trầm hương tạo thành một thứ mùi hương khiến người ta nhớ mãi không quên—dù chỉ ngửi thấy một lần.
Người đời sau gọi họ bằng một cái tên vừa ngưỡng mộ vừa e sợ: Huyết Mỹ Nhân.
Huyết—máu—bởi vẻ đẹp của họ dường như được nuôi dưỡng bằng chính sinh mệnh. Mỹ nhân—bởi không từ ngữ nào khác có thể lột tả hết nhan sắc ấy.
Nhưng nếu chỉ có nhan sắc thôi, thì những câu chuyện về họ đã không trở thành huyền thoại.
---
Buổi chiều hôm ấy, khi mặt trời bắt đầu nhuộm đỏ những ngọn tháp Chăm, một lão thương nhân người Java ngồi bên quán rượu cạnh bến cảng Cửa Đại, kể cho đám thủy thủ trẻ nghe về lần đầu tiên ông ta nhìn thấy một Huyết Mỹ Nhân.
"Ba mươi năm rồi," lão nói, giọng khàn đặc vì rượu cọ, "ta vẫn chưa quên được."
"Kể đi, kể đi!" đám thủy thủ xúm lại, mắt sáng rỡ.
Lão thương nhân uống một ngụm rượu, đôi mắt đục ngầu nhìn ra biển xa.
"Đó là vào năm thứ hai triều vua Jaya Harivarman. Ta theo đoàn thuyền buôn đến Vijaya mua trầm hương và ngà voi. Lúc vào hoàng cung nộp cống phẩm, ta nhìn thấy bà ấy."
"Bà ấy?"
"Hoàng hậu. Bà đang đứng bên cửa sổ, quay lưng về phía chúng ta. Chỉ có mái tóc đen dài buông xuống như thác nước. Rồi bà quay lại."
Lão thương nhân ngừng kể. Đôi tay già nua run run.
"Ta đã đi khắp các hải cảng từ Srivijaya đến Chân Lạp. Đã thấy vô số phụ nữ đẹp. Nhưng chưa bao giờ... chưa bao giờ ta thấy một người như vậy. Khi bà ấy nhìn ta—chỉ là một cái liếc mắt thoáng qua thôi—ta cảm thấy như mình vừa bị rút hết linh hồn. Chân ta không thể nhấc lên được. Tim ta như ngừng đập. Ta quên mất mình đang đứng trước mặt vua, quên cả thở..."
"Rồi sao nữa?" một thủy thủ trẻ hỏi dồn.
"Rồi lính canh phải dìu ta ra ngoài. Suốt ba năm sau đó, ta không thể rời khỏi Chăm Pa. Buôn bán thua lỗ hết. Vợ con ở quê nhà cũng bỏ. Ta chỉ muốn được nhìn thấy bà ấy một lần nữa thôi... chỉ một lần..."
Lão thương nhân cúi đầu. Quán rượu im phăng phắc.
"Đó mới chỉ là ánh nhìn," một giọng nói vang lên từ góc tối. "Các ngươi có biết chuyện về công chúa Ratnavali không?"
Mọi người quay lại. Người vừa nói là một ông lão Chăm, râu tóc bạc phơ, ngồi thu mình trong bóng tối như một phần của bức tường đá.
"Công chúa Ratnavali sống cách đây hai trăm năm," ông lão chậm rãi nói, không nhìn ai. "Bà đẹp đến mức vua Chân Lạp khi ấy—một người đã có mười hai bà vợ—nhìn thấy bà trong một buổi yến tiệc, đã lập tức gửi thư cầu hôn. Bị từ chối. Vua Chân Lạp đem năm vạn quân vượt Trường Sơn đánh xuống. Khi hai bên dàn trận, công chúa Ratnavali cưỡi voi trắng ra trước trận tiền. Bà không mang vũ khí. Chỉ mặc một bộ y phục trắng, tóc xõa bay trong gió. Bà nhìn vua Chân Lạp... và cười."
"Một nụ cười?"
"Đúng. Một nụ cười. Vua Chân Lạp khi ấy đang cầm kiếm chỉ huy năm vạn quân. Ông ta nhìn thấy nụ cười ấy... và hạ kiếm xuống. Rồi rút quân. Về đến kinh đô, ông ta nhường ngôi cho em trai, cạo đầu đi tu, và không bao giờ cầm kiếm nữa. Trước khi chết, ông ta chỉ nói một câu: 'Ta đã thấy mặt trời cười. Không gì trên đời này đẹp hơn thế nữa.'"
Quán rượu lại chìm vào im lặng.
"Và còn cái chạm nữa," ông lão tiếp tục, giọng trầm xuống như thì thầm với chính mình. "Người ta nói rằng một Huyết Mỹ Nhân, nếu thực sự muốn, có thể thay đổi vận mệnh của cả một triều đại chỉ bằng một cái chạm tay. Không phải bằng phép thuật. Mà là bằng khí chất."
"Khí chất?"
"Đúng. Thứ mà các ngươi gọi là 'thần thái'. Nó không nhìn thấy được, không cân đo được, nhưng nó có thật. Khi một Huyết Mỹ Nhân chạm vào ngươi, không phải da thịt ngươi được chạm... mà là linh hồn."
Đêm ấy, khi trăng lên cao trên những ngọn tháp Chăm, đám thủy thủ trẻ trằn trọc không ngủ được. Họ nằm trên boong tàu, nhìn lên bầu trời đầy sao, và tự hỏi liệu ngày mai có may mắn được nhìn thấy một Huyết Mỹ Nhân hay không.
Nhưng họ không biết rằng, đằng sau vẻ đẹp huyền thoại ấy là một lời nguyền.
Một lời nguyền đã được thần linh ban xuống từ hàng trăm năm trước.
Và nó vẫn đang chảy trong huyết quản của từng người phụ nữ Chăm Pa, âm thầm và bền bỉ, như dòng sông ngầm dưới lòng đất cát miền Trung.
---
CHƯƠNG 2: LỜI NGUYỀN CỦA THẦN LINH
---
Ngọn lửa trong đền thờ thần Shiva không bao giờ tắt.
Đã ba trăm năm rồi, kể từ ngày vua Bhadravarman I cho xây dựng ngôi đền đầu tiên tại Thánh địa Mỹ Sơn, ngọn lửa thiêng ấy vẫn cháy. Các đạo sĩ Bà-la-môn thay phiên nhau canh giữ, ngày cũng như đêm, mùa mưa cũng như mùa khô. Họ tin rằng chỉ cần ngọn lửa còn cháy, vương quốc còn tồn tại.
Nhưng có những đêm, khi gió từ biển thổi vào mang theo hơi nước mặn mòi, ngọn lửa bập bùng như muốn tắt. Những đêm như thế, các đạo sĩ già thường ngồi quây quần bên nhau và kể lại câu chuyện về lời nguyền.
Câu chuyện bắt đầu từ thời vua Gangaraja—vị vua thứ bảy của triều đại Gangadika.
---
Năm ấy là một năm đại hạn. Mưa không về suốt bảy tháng trời. Sông Thu Bồn cạn trơ đáy. Những ruộng lúa héo úa, nứt nẻ như da rắn. Gia súc chết la liệt. Người dân phải ăn củ chuối, rễ cây, thậm chí cả đất sét trắng để chống đói.
Vua Gangaraja đã làm tất cả những gì một vị vua có thể làm. Ông mở kho lương phát chẩn. Ông cầu mưa ở tất cả các đền thờ. Ông ra lệnh đào thêm kênh mương, giếng nước. Nhưng trời vẫn không mưa.
Trong cơn tuyệt vọng, ông tìm đến đạo sĩ già nhất vương quốc—một người đã sống hơn trăm tuổi, mắt mù nhưng tâm sáng, sống ẩn dật trong hang đá trên núi Đá Chồng.
"Thưa thầy," vua quỳ xuống trước cửa hang, "trẫm đã làm hết sức mình. Nhưng dân chúng vẫn chết đói. Xin thầy chỉ đường."
Đạo sĩ già không trả lời ngay. Ông ngồi thiền suốt ba ngày ba đêm, không ăn không uống. Đến rạng sáng ngày thứ tư, ông mở mắt—đôi mắt mù lòa bỗng sáng lên như có lửa.
"Có một cách," đạo sĩ nói, giọng khàn như tiếng lá khô. "Nhưng cái giá phải trả rất đắt."
"Trẫm sẵn sàng trả bất cứ giá nào."
"Không phải nhà vua trả. Mà là con cháu nhà vua. Những thế hệ sau này."
Vua Gangaraja im lặng một lúc lâu. Rồi ông gật đầu.
"Nói đi."
Đạo sĩ già chậm rãi đứng dậy, chống gậy bước ra khỏi hang. Ánh bình minh đầu tiên chiếu lên khuôn mặt nhăn nheo của ông.
"Nhà vua phải lên đỉnh núi cao nhất của Thánh địa Mỹ Sơn. Vào đúng giờ Ngọ ngày rằm tháng Bảy, khi mặt trời đứng bóng. Ở đó, nhà vua sẽ dâng lễ vật lên thần Shiva. Nhưng không phải vàng bạc, châu báu. Mà là một lời cầu nguyện."
"Một lời cầu nguyện?"
"Đúng. Nhà vua sẽ quỳ dưới ánh mặt trời gay gắt nhất trong năm, và cầu xin thần Shiva ban cho phụ nữ Chăm Pa vẻ đẹp tuyệt đỉnh—đẹp nhất thiên hạ, đẹp đến mức không ai dám xâm phạm vùng đất này. Nếu thần linh chấp nhận, mưa sẽ về. Mùa màng sẽ tốt tươi. Và vương quốc sẽ được bảo vệ không phải bằng gươm giáo, mà bằng chính nhan sắc của những người phụ nữ."
Vua Gangaraja làm theo lời đạo sĩ.
Vào đúng giờ Ngọ ngày rằm tháng Bảy, ông một mình leo lên đỉnh núi cao nhất Mỹ Sơn. Mặt trời như một quả cầu lửa treo ngay trên đỉnh đầu, nung đốt mọi thứ. Đá núi nóng đến mức có thể chiên chín một quả trứng. Vua quỳ xuống, hai tay nâng một bông hoa sứ trắng duy nhất còn sót lại trong hoàng cung.
"Thưa thần Shiva," vua nói, mồ hôi chảy ròng ròng nhưng giọng vẫn vững vàng, "thần của sự hủy diệt và tái sinh. Thần của vũ trụ. Xin hãy nghe lời cầu nguyện của kẻ hèn mọn này."
Bông hoa sứ trắng run run trong tay ông.
"Xin cho phụ nữ của thần dân con đẹp nhất thiên hạ. Đẹp như những vũ nữ Apsara trên thiên đàng của thần Indra. Đẹp đến mức khi họ bước ra, đàn ông quên chiến trận, quên thù hận, quên cả chính mình. Đẹp đến mức không ai dám xâm phạm vùng đất này... vì họ sẽ không nỡ làm tổn thương nơi đã sinh ra những người đẹp như thế."
Ông dừng lại một nhịp.
"Và đổi lại... con xin dâng lên thần tất cả những gì con có. Tính mạng con. Vương vị của con. Bất cứ điều gì thần muốn."
Gió bỗng ngừng thổi.
Mặt trời như tối lại trong chốc lát.
Rồi từ đâu đó trong hư không, một giọng nói vang lên. Không phải tiếng người. Mà là âm thanh như đá nứt, như lửa cháy, như gió gào—tất cả hòa vào nhau thành một thứ ngôn ngữ cổ xưa mà chỉ có thần linh mới hiểu.
"Ngươi đã cầu xin. Và ta sẽ ban cho."
Vua Gangaraja run lên vì vui sướng.
"Nhưng hãy nhớ," giọng nói tiếp tục, lần này trầm hơn, như sấm từ xa vọng lại, "mọi ân huệ của thần linh đều có cái giá. Vẻ đẹp ấy sẽ bảo vệ vương quốc của ngươi... nhưng cũng sẽ hủy diệt nó. Không phải hôm nay. Không phải ngày mai. Nhưng sẽ có một ngày, chính vẻ đẹp ấy sẽ trở thành lời nguyền không thể hóa giải."
"Con hiểu."
"Ngươi không hiểu đâu. Nhưng rồi con cháu ngươi sẽ hiểu."
Gió lại thổi. Mặt trời lại sáng. Và khi vua Gangaraja mở mắt ra, bông hoa sứ trong tay ông đã biến thành một bông hoa bằng vàng ròng, tỏa ra mùi hương ngào ngạt.
Ngay khoảnh khắc đó, những đám mây đen từ đâu kéo đến. Sấm chớp đùng đùng. Và mưa trút xuống như thác đổ.
Mưa suốt bảy ngày bảy đêm. Sông Thu Bồn lại đầy nước. Ruộng lúa lại xanh. Gia súc lại sinh sôi.
Và phụ nữ Chăm Pa... bắt đầu thay đổi.
Không ai có thể nói chính xác sự thay đổi diễn ra như thế nào. Nó không đột ngột như phép màu trong truyện cổ tích. Nó từ từ, chậm rãi, như nước thấm vào đất cát.
Những bé gái sinh ra trong năm ấy, khi lớn lên, đẹp hơn mẹ chúng. Đẹp hơn bà chúng. Đẹp hơn tất cả những thế hệ trước.
Và không chỉ đẹp.
Chúng có một thứ mà người ta không thể định nghĩa—một sức hút kỳ dị, như nam châm hút sắt. Khi chúng bước vào phòng, mọi ánh mắt đều đổ dồn về phía chúng. Khi chúng nói, mọi người im lặng lắng nghe. Khi chúng cười, cả thế giới như sáng bừng lên.
Ban đầu, đó là một phước lành.
Thương nhân từ các nước kéo đến Chăm Pa ngày càng đông. Họ mang theo vàng bạc, lụa là, hương liệu, sách quý... không chỉ để buôn bán, mà còn để được chiêm ngưỡng những Huyết Mỹ Nhân trứ danh.
Các sứ giả từ những vương quốc hùng mạnh như Chân Lạp, Đại Việt, Java, Srivijaya... cũng tìm đến. Họ mang theo lễ vật cầu hôn. Họ muốn kết thân với Chăm Pa, muốn có một Huyết Mỹ Nhân trong hậu cung của mình.
Chăm Pa bước vào thời kỳ hoàng kim.
Nhưng như lời thần linh đã cảnh báo—phước lành và lời nguyền chỉ cách nhau một sợi tóc.
---
CHƯƠNG 3: NHỮNG CUỘC CHIẾN KHÔNG VÌ ĐẤT
---
Tướng quân Po Klăn đứng trên tháp canh cao nhất của thành Vijaya, nhìn về phía Bắc. Đã ba ngày nay, khói lửa từ những ngôi làng biên giới không ngừng bốc lên. Đoàn kỵ binh thám báo vừa trở về, ngựa thở hồng hộc, lính tráng mặt cắt không còn giọt máu.
"Bẩm tướng quân," viên đội trưởng quỳ xuống, giọng run run, "quân Đại Việt đã vượt Hoành Sơn. Ước chừng ba vạn người."
Po Klăn siết chặt chuôi kiếm. Ba vạn. Một con số không nhỏ, nhưng cũng không phải là không thể chống đỡ. Thành Vijaya có tường đá ong dày ba trượng, có hào sâu bao quanh, có đủ lương thảo cho một năm vây hãm. Với một vạn quân tinh nhuệ trong tay, ông tự tin có thể cầm cự.
"Ngoài ra..." viên đội trưởng ngập ngừng.
"Nói."
"Chúng có mang theo một lá cờ trắng... và một bức thư."
Po Klăn nhíu mày. Cờ trắng? Đó là dấu hiệu của sứ giả, không phải quân xâm lược. Ông giật lấy bức thư từ tay viên đội trưởng, mở ra đọc.
Chỉ vài dòng.
Nhưng đủ để khuôn mặt ông tái đi.
"Trả lại công chúa Huyền Trân cho Đại Việt. Nếu không, ba vạn quân sẽ san phẳng Vijaya thành bình địa."
Po Klăn nghiến răng. Lại là vì một người phụ nữ.
---
Công chúa Huyền Trân—một Huyết Mỹ Nhân trẻ nhất trong hoàng tộc Chăm Pa. Năm nay nàng mới mười sáu tuổi, nhưng vẻ đẹp của nàng đã lan truyền khắp bốn phương. Người ta nói rằng khi nàng tắm bên dòng sông, cá quên bơi. Khi nàng hái hoa trong vườn, bướm quên bay.
Một năm trước, trong một chuyến đi săn, nàng vô tình lạc đến vùng biên giới và gặp một thư sinh Đại Việt. Chàng ta là con trai của một đại thần, nhân đi du ngoạn mà lạc vào đất Chăm Pa.
Họ gặp nhau bên một con suối nhỏ. Nàng đang rửa chân. Chàng đang tìm đường.
Chỉ một ánh nhìn.
Chàng thư sinh trẻ tuổi ấy đã bỏ lại tất cả—gia đình, sự nghiệp, quê hương—để ở lại Chăm Pa. Chàng cải trang thành thường dân, ngày ngày đứng bên ngoài hoàng cung chỉ mong được nhìn thấy nàng một lần.
Nhưng một người như chàng không thể giấu mình mãi. Quân lính phát hiện, bắt giữ, và đưa về Đại Việt.
Giờ đây, cha chàng—vị đại thần giàu có và quyền lực—đã thuyết phục được vua Đại Việt mang quân Nam hạ. Không phải để mở mang bờ cõi. Không phải để trả thù.
Chỉ để giành lấy một người con gái.
---
Đây không phải là lần đầu tiên.
Ba năm trước, một tiểu vương của Chân Lạp đã đem năm nghìn quân vượt biên giới phía Tây, đốt phá ba ngôi làng, chỉ vì một thiếu nữ Chăm Pa mà ông ta nhìn thấy trong một phiên chợ vùng biên. Cô gái ấy chỉ là con một nông dân bình thường. Nhưng vẻ đẹp của cô đã khiến vị tiểu vương ấy mất ăn mất ngủ suốt nửa năm trời.
Khi quân Chăm Pa đến đánh đuổi, họ tìm thấy vị tiểu vương trong túp lều tranh của cô gái. Ông ta đang quỳ dưới chân cô, van xin cô về làm vợ. Kiếm và áo giáp vứt chỏng chơ một góc. Quân lính bên ngoài đứng chờ, không biết phải làm gì.
Năm năm trước, một đoàn thuyền buôn từ Srivijaya ghé cảng Cửa Đại. Người lái buôn giàu nhất đoàn—một người đàn ông đã có bảy bà vợ—nhìn thấy vợ của một ngư dân nghèo đang phơi cá bên bờ biển. Ông ta đứng lặng người suốt một canh giờ. Rồi ông ta đề nghị đổi toàn bộ hàng hóa trên thuyền—trầm hương, ngà voi, vàng bạc, lụa là, tổng trị giá bằng mười năm thu thuế của cả một tỉnh—để lấy người phụ nữ ấy.
Người ngư dân từ chối.
Đêm hôm sau, đoàn thuyền buôn bị đốt. Không ai biết ai làm. Nhưng người lái buôn giàu có ấy được tìm thấy sáng hôm sau, ngồi trên bãi cát, nhìn ra biển, mắt đờ đẫn như người mất hồn. Ông ta không bao giờ trở về Srivijaya nữa.
Và mười năm trước...
Po Klăn lắc đầu, xua đi những ký ức. Ông đã thấy quá nhiều. Đã chiến đấu quá nhiều. Ban đầu, ông gia nhập quân đội để bảo vệ đất nước. Nhưng theo thời gian, ông nhận ra một sự thật cay đắng: hầu hết các cuộc chiến mà ông tham gia không phải vì lãnh thổ.
Chúng là những cuộc chiến vì phụ nữ.
---
"Tướng quân," một giọng nói cất lên từ phía sau, "ngài lại đang nghĩ về quá khứ."
Po Klăn quay lại. Đó là Ratna—nữ đạo sĩ trẻ nhất trong đền thờ thần Shiva, và cũng là cố vấn thân tín của ông. Nàng mặc bộ y phục trắng của đạo sĩ, tóc búi cao, trên trán vẽ một chấm đỏ. Dù cố tình giấu mình sau lớp vải thô và tro bụi, vẻ đẹp của nàng vẫn không thể che giấu hoàn toàn. Đôi mắt nàng sáng lên trong bóng chiều như hai viên ngọc đen.
"Ta đang nghĩ về lời nguyền," Po Klăn nói, giọng trầm buồn. "Và về những người đã chết."
Ratna bước đến bên cạnh ông, cùng nhìn về phía Bắc, nơi khói lửa vẫn bốc lên.
"Ngài có biết tại sao em chọn trở thành đạo sĩ không?" nàng hỏi.
Po Klăn im lặng chờ đợi.
"Vì em muốn hiểu," Ratna nói. "Hiểu tại sao chúng ta bị nguyền rủa. Hiểu tại sao vẻ đẹp—thứ đáng lẽ phải là món quà của thần linh—lại trở thành nguyên nhân của bao đau khổ. Và hiểu... liệu có cách nào để hóa giải lời nguyền ấy không."
"Có không?"
Ratna im lặng một lúc lâu. Gió từ biển thổi vào làm tóc nàng bay lên, để lộ một vết sẹo nhỏ sau gáy—dấu tích của một lần nàng suýt bị bắt cóc khi mới mười hai tuổi.
"Em đã đọc tất cả các văn bản cổ trong thư viện đền thờ," nàng chậm rãi nói. "Đã hỏi tất cả các đạo sĩ già. Đã ngồi thiền trước tượng thần Shiva suốt bảy ngày bảy đêm."
"Và?"
"Và em tin rằng... lời nguyền sẽ chỉ kết thúc khi xuất hiện một Huyết Mỹ Nhân cuối cùng. Một người đẹp hơn tất cả những người đi trước. Đẹp đến mức chính vẻ đẹp ấy sẽ trở thành sự hủy diệt—không chỉ cho kẻ thù, mà cho cả chính nàng. Và khi nàng ra đi... lời nguyền cũng sẽ theo nàng mà biến mất."
Po Klăn nhìn Ratna. Trong ánh mắt ông có sự lo lắng.
"Em nói như thể em biết người đó là ai vậy."
Ratna không trả lời. Nhưng đôi mắt nàng, trong khoảnh khắc, ánh lên một tia sáng kỳ lạ—vừa buồn bã, vừa chấp nhận.
Ở phía Nam kinh đô Vijaya, trong một ngôi làng nhỏ ven biển, một bé gái vừa chào đời. Bà đỡ đặt đứa bé lên ngực người mẹ đã kiệt sức, và khi ánh nến chiếu lên khuôn mặt đứa trẻ, bà đỡ suýt đánh rơi nó.
Đứa bé không khóc.
Nó mở mắt nhìn thế giới xung quanh bằng đôi mắt đen sâu thẳm, như thể nó đã hiểu tất cả mọi thứ từ khoảnh khắc đầu tiên.
Và trên ngực trái của nó, ngay vị trí trái tim, có một vết bớt đỏ hình ngọn lửa.
Bà đỡ run run làm dấu thần linh.
"Mẹ ơi," bà thì thầm, "đứa trẻ này... nó được sinh ra dưới ngôi sao của thần Shiva."
Người mẹ, trong cơn mê man, mỉm cười yếu ớt.
"Đặt tên nó là Mâyra," bà nói trước khi thiếp đi. "Giống như bà ngoại nó... và bà cố nó..."
Mâyra.
Cái tên ấy, trong tiếng Chăm cổ, có nghĩa là "ngọn lửa của biển".
---
CHƯƠNG 4: NÀNG APSARA CUỐI CÙNG
---
Mười sáu năm sau.
Mâyra đứng bên bờ sông, để dòng nước mát lạnh chảy qua đôi chân trần. Mặt trời đã lên cao, nhuộm vàng mặt sông và những rặng dừa xanh ven bờ. Nàng vốc nước rửa mặt, những giọt nước long lanh trên làn da đồng nung như những viên ngọc.
Ngay cả khi đang làm những việc bình thường nhất, nàng vẫn đẹp đến nghẹt thở.
Làn da nàng không chỉ là màu đồng nung như những phụ nữ Chăm Pa khác. Nó dường như phát sáng từ bên trong—một thứ ánh sáng dịu dàng như ánh trăng rằm, nhưng cũng rực rỡ như than hồng. Khi nàng đứng dưới nắng, bóng nàng đổ xuống mặt đất... không giống bóng người bình thường. Nó dài hơn, mềm mại hơn, như thể có thêm một đôi cánh vô hình đang xòe ra sau lưng.
Đôi mắt nàng—trời ơi, đôi mắt ấy!—không chỉ sâu như biển đêm. Chúng chứa cả bầu trời sao trong đó. Khi nàng nhìn lên, chim trên cành ngừng hót. Khi nàng nhìn xuống, cá dưới sông quên bơi. Và khi nàng nhìn vào mắt một người đàn ông... người đó có cảm giác như đang rơi vào một vực thẳm không đáy, nơi thời gian ngừng trôi và mọi khái niệm về đúng sai, thiện ác đều trở nên vô nghĩa.
Mái tóc nàng dài đến gót chân, đen như dòng sông đêm, nhưng khi ánh nắng chiếu vào, nó lại ánh lên sắc xanh huyền ảo như lông công. Nàng thường tết tóc thành một bím dài, cài vào đó một bông hoa sứ trắng hái trong vườn hoàng cung.
Và nụ cười của nàng...
Người ta nói rằng trên đời này có ba thứ không thể cưỡng lại được: định mệnh, cái chết, và nụ cười của Mâyra.
---
"Tiểu thư! Tiểu thư!"
Một giọng nói trong trẻo vang lên từ xa. Mâyra quay lại, mỉm cười khi thấy cô hầu gái nhỏ của mình—bé Sita, mười hai tuổi, mặt đỏ bừng vì chạy, đang hớt hải lao về phía nàng.
"Có... có tin quan trọng!" Sita thở hổn hển, hai tay chống đầu gối. "Từ hoàng cung! Đức vua... Đức vua muốn gặp tiểu thư!"
Mâyra không tỏ ra ngạc nhiên. Nàng đã biết ngày này sẽ đến.
Từ khi nàng bước vào tuổi mười lăm, tin đồn về vẻ đẹp của nàng đã lan truyền khắp vương quốc. Những chàng trai trong làng tranh nhau mang quà đến trước cổng nhà nàng—cá tươi, trái cây, vải vóc... Nhưng họ chỉ dám để quà rồi bỏ đi. Không ai dám đứng lại chờ nàng ra nhận.
Một lần, có một thương nhân giàu có từ phương Bắc đi ngang qua làng. Ông ta nhìn thấy nàng đang ngồi dệt vải bên cửa sổ. Ông ta đứng lặng người suốt một canh giờ, mặc cho nắng chiều nung đốt. Rồi ông ta lặng lẽ quay về, bán hết hàng hóa, và ở lại làng này làm một nông dân bình thường—chỉ để thỉnh thoảng được nhìn thấy nàng từ xa.
Một lần khác, một họa sĩ từ Chân Lạp đến làng để vẽ phong cảnh. Ông ta xin phép được vẽ chân dung nàng. Mâyra đồng ý. Nhưng sau ba ngày, họa sĩ đốt hết tất cả các bức vẽ của mình. "Ta không thể," ông nói trong nước mắt. "Không nét cọ nào có thể lột tả được vẻ đẹp của nàng. Ta sẽ không bao giờ vẽ nữa." Và ông giữ lời.
Nhưng điều khiến Mâyra khác biệt với tất cả những Huyết Mỹ Nhân trước đây... không chỉ là vẻ đẹp.
Mà là khí chất.
Ngay từ khi còn nhỏ, nàng đã có một sự điềm tĩnh khác thường. Trong khi những đứa trẻ khác khóc lóc, la hét, nàng chỉ im lặng quan sát. Khi cả làng hoảng loạn vì một cơn bão, nàng vẫn ngồi yên bên cửa sổ, nhìn mưa gió gào thét bên ngoài với ánh mắt... như thể nàng đang nhìn một thứ gì đó quen thuộc từ rất lâu rồi.
Năm nàng mười tuổi, một con rắn hổ mang bò vào nhà. Mẹ nàng hét lên kinh hoàng. Nhưng Mâyra chỉ từ từ đứng dậy, bước đến, và nhìn thẳng vào mắt con rắn. Con rắn—thứ sinh vật khiến cả làng khiếp sợ—cúi đầu, rồi từ từ bò ra ngoài.
Mẹ nàng đã quỳ xuống tạ ơn thần linh suốt một ngày sau đó.
Nhưng Mâyra chỉ nói: "Nó không muốn làm hại ai cả, mẹ ạ. Nó chỉ lạc đường thôi."
---
Bây giờ, khi đã mười sáu tuổi, vẻ đẹp và khí chất của nàng đã đạt đến đỉnh cao. Và hôm nay, như nàng đã đoán trước, hoàng cung đã gửi lời triệu kiến.
"Tiểu thư có sợ không?" Sita hỏi, đôi mắt tròn xoe lo lắng.
Mâyra mỉm cười, xoa đầu cô bé.
"Không, Sita ạ. Định mệnh không có gì đáng sợ cả. Chỉ có điều... ta không biết định mệnh của mình sẽ dẫn đến đâu."
Nàng nhìn xuống dòng sông, nơi hình ảnh của nàng đang phản chiếu lung linh trên mặt nước. Một thoáng buồn lướt qua đôi mắt sâu thẳm ấy.
"Thôi, về chuẩn bị thôi. Đức vua không thích chờ đợi đâu."
---
Hoàng cung Vijaya rộng lớn và nguy nga hơn bất cứ thứ gì Mâyra từng thấy. Những bức tường đá ong đỏ au, những mái ngói cong vút, những bức phù điêu chạm khắc tinh xảo kể về những trận chiến oai hùng của các vị vua Chăm Pa xưa. Hương trầm thơm ngát tỏa ra từ các lư hương đồng đặt khắp các hành lang.
Nhưng khi Mâyra bước vào đại điện, tất cả những vẻ đẹp ấy bỗng trở nên mờ nhạt.
Mọi ánh mắt đều đổ dồn về phía nàng.
Các quan đại thần—những người đàn ông quyền lực nhất vương quốc, những người đã từng trải qua trăm trận chiến, đã gặp gỡ vô số phụ nữ đẹp—đều nín thở. Vài người đánh rơi cả quạt tay. Một vị lão thần run run đến mức phải vịn vào cột đá.
Vua Jaya Indravarman V—vị vua trẻ mới lên ngôi được ba năm—đứng bật dậy khỏi ngai vàng. Vương miện vàng trên đầu ông suýt rơi xuống.
Mâyra dừng lại giữa đại điện, cúi đầu thi lễ theo đúng nghi thức hoàng gia. Mái tóc dài của nàng buông xuống, chạm đất, tỏa ra mùi hương hoa sứ dịu dàng.
"Thảo dân Mâyra xin ra mắt bệ hạ."
Giọng nói của nàng trong trẻo như tiếng chuông bạc, nhưng cũng ấm áp như nắng sớm. Nó vang lên giữa đại điện im lặng, chạm vào trái tim của từng người ở đó.
Vua trẻ đứng lặng hồi lâu. Khi ông định thần lại được, câu đầu tiên ông nói không phải là "Miễn lễ" hay "Bình thân" như thông lệ.
Mà là: "Trẫm... trẫm đã bỏ triều ba ngày sau khi nghe tin về nàng."
Các quan đại thần nhìn nhau. Đó là lần đầu tiên họ nghe đức vua thừa nhận điều này.
"Và hôm nay," vua trẻ tiếp tục, giọng run run, "khi được nhìn thấy nàng bằng xương bằng thịt... trẫm hiểu rằng ba ngày đó là hoàn toàn xứng đáng. Thậm chí... ba năm cũng xứng đáng."
Mâyra vẫn cúi đầu, nhưng một nụ cười nhẹ thoáng qua trên môi nàng.
---
Ba ngày sau khi Mâyra vào cung, cả triều đình Chăm Pa gần như tê liệt.
Đức vua không thiết tha gì đến việc triều chính. Các buổi thiết triều bị rút ngắn, thậm chí bị hủy bỏ. Các công văn chất đống trên bàn ngự phê mà không được đọc. Các sứ thần từ nước ngoài đến phải chờ đợi hàng tuần mới được yết kiến.
Tất cả chỉ vì nhà vua muốn ở bên Mâyra.
Không phải để làm những chuyện ong bướm. Mà chỉ đơn giản là... để nhìn nàng. Để nghe nàng nói. Để thấy nàng cười.
Một buổi chiều, khi hoàng hôn nhuộm đỏ cả hoàng cung, vua trẻ ngồi bên Mâyra trong ngự hoa viên. Nàng đang dệt một tấm lụa, đôi tay thon dài thoăn thoắt trên khung cửi. Nhà vua chỉ ngồi đó, im lặng ngắm nhìn.
"Bệ hạ," Mâyra lên tiếng, mắt vẫn không rời khung dệt, "người có biết vì sao thần linh ban cho phụ nữ Chăm Pa vẻ đẹp này không?"
Vua trẻ giật mình. Đây là lần đầu tiên Mâyra chủ động nói về đề tài này.
"Trẫm có nghe kể về truyền thuyết," ông nói. "Về vua Gangaraja và lời cầu nguyện dưới ánh mặt trời."
"Đó chỉ là một phần của câu chuyện thôi, tâu bệ hạ." Mâyra dừng tay dệt, ngước nhìn nhà vua. Ánh hoàng hôn chiếu vào đôi mắt nàng, khiến chúng rực lên như hai viên hồng ngọc. "Phần còn lại... ít người biết đến."
"Kể cho trẫm nghe đi."
Mâyra im lặng một lúc, như đang lựa lời.
"Thần linh ban cho chúng ta vẻ đẹp để bảo vệ vương quốc. Nhưng theo thời gian, con người đã quên mất mục đích ban đầu. Họ bắt đầu xem vẻ đẹp như một thứ tài sản. Một thứ để sở hữu. Để tranh giành. Và đó là khi phước lành biến thành lời nguyền."
Nàng lại cúi xuống dệt tiếp.
"Thần linh không nguyền rủa chúng ta, tâu bệ hạ. Chính chúng ta tự nguyền rủa mình... bằng lòng tham của chính mình."
Vua trẻ lặng người. Những lời của Mâyra như một nhát dao cứa vào lương tâm ông. Có phải ông cũng đang rơi vào vết xe đổ ấy? Có phải ông cũng đang xem nàng như một báu vật để sở hữu, thay vì một con người để trân trọng?
"Nàng... nàng có hận số phận của mình không?" ông hỏi, giọng khẽ như sợ làm vỡ một thứ gì đó mong manh.
Mâyra mỉm cười. Nụ cười ấy buồn như một bài thơ cổ.
"Làm sao có thể hận được, tâu bệ hạ? Đó là món quà của thần linh. Nhưng..." nàng ngừng lại, một giọt nước mắt lặng lẽ rơi xuống tấm lụa đang dệt. "Nhưng đôi khi, thần dân ước mình được sinh ra bình thường. Để có thể yêu và được yêu... mà không phải lo sợ rằng tình yêu ấy sẽ gây ra chiến tranh."
---
Tin Mâyra vào cung lan truyền nhanh như gió.
Đầu tiên là các thương nhân. Họ mang câu chuyện về nàng đi khắp các hải cảng—từ Vijaya đến Cửa Đại, từ Cửa Đại đến Chân Lạp, Java, Srivijaya, Đại Việt... Ở đâu người ta cũng bàn tán về một Huyết Mỹ Nhân đẹp đến mức vua Chăm Pa bỏ cả triều chính.
Sau đó là các sứ thần. Họ đến Vijaya với những lý do ngoại giao, nhưng thực chất là để tận mắt nhìn thấy Mâyra. Khi trở về, họ kể lại với những lời lẽ hoa mỹ nhất, say đắm nhất.
"Đẹp hơn tất cả những gì người ta đồn đại," một sứ thần Đại Việt viết trong mật báo gửi về. "Hạ thần đã sống năm mươi năm, đã gặp hàng nghìn phụ nữ, nhưng chưa bao giờ thấy một người như vậy. Khi nàng bước vào phòng, hạ thần có cảm giác như cả thế giới vừa được thắp sáng."
Và cuối cùng là các vị vua.
Vua Chân Lạp—một người đàn ông bốn mươi tuổi, đã có mười lăm bà vợ và hơn ba mươi cung tần—nghe tin về Mâyra, lập tức triệu tập quần thần.
"Trẫm muốn người con gái đó," ông nói, mắt sáng rực. "Bằng mọi giá."
Vua Đại Việt—vị vua trẻ đang mở rộng bờ cõi về phương Nam—cũng nhận được mật báo. Ông đọc đi đọc lại bức thư của sứ thần suốt một đêm. Sáng hôm sau, ông ra lệnh triệu tập quân đội.
"Chuẩn bị Nam chinh," ông nói với các tướng lĩnh. "Lần này... không phải vì đất đai."
Và xa hơn nữa, ở Srivijaya, một vị hoàng tử trẻ tuổi cũng đang chuẩn bị một hạm đội. Ở Java, một lãnh chúa giàu có cũng đang chiêu mộ binh lính. Ở các tiểu quốc vùng cao nguyên, các tù trưởng cũng đang tập hợp chiến binh.
Tất cả đều hướng về Vijaya.
Tất cả đều vì một người.
Mâyra.
---
Ratna—nữ đạo sĩ trẻ của đền thờ thần Shiva—đứng trên đỉnh tháp cao nhất, nhìn về bốn phương. Gió thổi mạnh làm tấm áo choàng trắng của nàng bay phần phật. Trên tay nàng là một nắm tro từ ngọn lửa thiêng vừa được đốt lên.
"Cuối cùng... cũng đến lúc rồi," nàng thì thầm.
Nàng đã chờ đợi giây phút này suốt mười sáu năm.
Mười sáu năm trước, khi còn là một đạo sĩ tập sự mười ba tuổi, nàng đã có một giấc mơ. Trong mơ, thần Shiva hiện ra dưới hình hài một người đàn ông cao lớn, da xanh, cầm đinh ba, đứng trên đỉnh núi lửa.
"Ngươi sẽ là người chứng kiến sự kết thúc," thần nói. "Và cũng là người ghi chép lại tất cả."
"Kết thúc của điều gì, thưa đức thần?" Ratna hỏi, run rẩy quỳ xuống.
"Kết thúc của lời nguyền. Khi Apsara cuối cùng xuất hiện, vương quốc này sẽ sụp đổ. Nhưng đó cũng là lúc lời nguyền được hóa giải. Máu sẽ ngừng chảy vì sắc đẹp. Chiến tranh sẽ không còn nổ ra vì một nụ cười. Phụ nữ Chăm Pa sẽ trở lại làm người bình thường—đẹp, nhưng không còn là lời nguyền nữa."
"Và Apsara cuối cùng ấy... nàng sẽ ra sao?"
Thần Shiva im lặng một lúc lâu. Khi ngài lên tiếng, giọng ngài buồn như tiếng gió qua khe đá.
"Nàng sẽ chọn kết thúc của chính mình."
Ratna tỉnh dậy với nước mắt đầy mặt. Từ đó, nàng dành cả cuộc đời để chuẩn bị cho giây phút này—giây phút Apsara cuối cùng xuất hiện.
Và bây giờ, khi nhìn thấy những đám khói lửa từ bốn phương đang tiến về phía Vijaya, nàng biết rằng giây phút ấy đã đến.
"Thần linh ơi," nàng thì thầm, thả nắm tro xuống gió, "xin hãy cho nàng sức mạnh... để làm điều phải làm."
Những hạt tro bay lên, lấp lánh trong ánh hoàng hôn như những ngôi sao nhỏ. Chúng bay về phía hoàng cung, nơi Mâyra đang ngồi bên khung cửi, dệt nốt những đường chỉ cuối cùng trên tấm lụa định mệnh của mình.
---
CHƯƠNG 5: NGÀY VƯƠNG QUỐC SỤP ĐỔ
---
Cuộc chiến bắt đầu vào một buổi sáng mùa khô, khi những cơn gió Lào thổi qua thành Vijaya mang theo hơi nóng như từ lò lửa.
Từ phương Bắc, quân Đại Việt tràn xuống. Ba vạn quân tinh nhuệ, voi chiến và kỵ binh. Họ vượt Hoành Sơn như một dòng thác đen, để lại sau lưng những ngôi làng bị đốt phá.
Từ phương Tây, quân Chân Lạp vượt biên giới. Hai vạn quân, chủ yếu là bộ binh và cung thủ. Họ mang theo cả những cỗ máy bắn đá, những thang công thành cao ngất.
Từ phương Nam, hạm đội Srivijaya thả neo ngoài khơi Cửa Đại. Năm nghìn thủy quân đổ bộ lên bờ, chiếm cảng và tiến về phía kinh đô.
Và từ vùng cao nguyên phía Tây Nam, các tù trưởng với những đội quân nhỏ lẻ nhưng thiện chiến cũng kéo xuống, như bầy kền kền đánh hơi thấy mùi xác chết.
Tổng cộng, gần sáu vạn quân từ bốn phương tám hướng đang tiến về Vijaya.
Nhưng điều kỳ lạ là... họ không đánh nhau với nhau.
Thay vào đó, họ tạo thành một liên minh không chính thức—một liên minh chưa từng có trong lịch sử. Các vị vua, các lãnh chúa, các tù trưởng... họ gửi thư cho nhau, thỏa thuận rằng: "Hãy cùng nhau hạ Vijaya trước. Sau đó, chúng ta sẽ phân định xem ai được nàng."
Một liên minh được lập ra không phải vì đất đai. Không phải vì thương mại. Không phải vì thù hận truyền kiếp.
Mà vì một người con gái.
---
Tướng quân Po Klăn đứng trên tường thành, nhìn những cánh quân đang tiến đến từ bốn phía. Khuôn mặt ông không biểu lộ cảm xúc, nhưng bàn tay nắm chặt chuôi kiếm đã xanh lại.
"Bao nhiêu?" ông hỏi, giọng khàn đặc.
"Khoảng sáu vạn, thưa tướng quân," viên phó tướng đáp, giọng run run. "Chúng ta có một vạn quân trong thành. Có thể cầm cự được ba tháng nếu..."
"Chúng ta sẽ không cầm cự được ba tháng," Po Klăn ngắt lời. "Thậm chí không được ba tuần. Nhìn kìa."
Ông chỉ tay về phía đoàn quân Chân Lạp đang dựng những cỗ máy bắn đá. Những cỗ máy ấy cao gần bằng tường thành, có thể ném những tảng đá nặng hàng trăm cân vào sâu trong nội thành.
"Chúng đã chuẩn bị cho cuộc chiến này từ lâu rồi," Po Klăn nói. "Có lẽ ngay từ khi tin tức về Mâyra lan truyền, chúng đã bắt đầu chế tạo những thứ này."
Ông quay sang viên phó tướng.
"Đức vua đâu?"
"Bệ hạ... bệ hạ vẫn ở trong cung. Với nàng Mâyra."
Po Klăn thở dài. Ông đã đoán trước điều này.
---
Trong khi đó, ở sâu trong hoàng cung, vua Jaya Indravarman V đang ngồi bên Mâyra trong ngự hoa viên. Xa xa, tiếng trống trận vang lên không ngớt. Tiếng voi gầm, ngựa hí, tiếng binh khí va vào nhau loảng xoảng. Mùi khói lửa đã bắt đầu len vào cả những góc khuất nhất của hoàng cung.
Nhưng nhà vua dường như không nghe thấy gì.
Ông chỉ ngồi đó, nhìn Mâyra đang dệt nốt những đường chỉ cuối cùng trên tấm lụa.
"Tấm lụa này," Mâyra nói, tay vẫn thoăn thoắt, "thần dân đã dệt nó suốt ba tháng qua. Nó sẽ là tấm lụa cuối cùng thần dân dệt trên đời này."
"Nàng đừng nói vậy," vua trẻ vội vàng ngắt lời. "Chúng ta sẽ chiến thắng. Chúng ta sẽ đẩy lui tất cả bọn chúng. Rồi nàng sẽ còn dệt nhiều tấm lụa khác. Thật nhiều..."
Mâyra mỉm cười buồn bã.
"Bệ hạ có biết trên tấm lụa này thần dân dệt hình gì không?"
Nhà vua cúi xuống nhìn. Đó là hình một ngọn tháp Chăm đang bốc cháy, và xung quanh là những bóng người đang nhảy múa trong lửa.
"Đây là hình ảnh thần dân đã thấy trong giấc mơ đêm qua," Mâyra nói. "Ngọn tháp cao nhất ở Mỹ Sơn. Nó đang cháy. Và có một người phụ nữ đang nhảy múa trên đỉnh tháp, giữa biển lửa."
Nàng ngước nhìn nhà vua. Đôi mắt nàng sâu thẳm và bình thản lạ thường.
"Người phụ nữ ấy... là thần dân, tâu bệ hạ."
Vua trẻ bật dậy.
"Không! Trẫm sẽ không để điều đó xảy ra! Trẫm sẽ bảo vệ nàng! Trẫm sẽ..."
"Bệ hạ," Mâyra ngắt lời, giọng nàng vẫn dịu dàng nhưng có một sức mạnh kỳ lạ khiến nhà vua phải im lặng. "Người không thể bảo vệ thần dân khỏi định mệnh. Cũng như không thể bảo vệ vương quốc này khỏi sự sụp đổ. Điều duy nhất người có thể làm... là để thần dân ra đi theo cách thần dân chọn."
Nàng đứng dậy, tấm lụa trên tay nàng bay trong gió như một ngọn lửa đỏ.
"Xin bệ hạ hãy nhớ: vương quốc này không sụp đổ vì kẻ thù. Nó sụp đổ vì chính vẻ đẹp của nó. Và chỉ khi nó sụp đổ... lời nguyền mới được hóa giải."
---
Ba ngày sau, tường thành Vijaya bị chọc thủng.
Quân Đại Việt từ phía Bắc tràn vào qua cổng thành đã bị phá hủy bởi những cỗ máy bắn đá. Quân Chân Lạp từ phía Tây leo lên tường thành bằng những thang cao ngất. Quân Srivijaya từ phía Nam đổ bộ vào cảng và tiến thẳng về hoàng cung.
Đường phố Vijaya ngập trong khói lửa và tiếng la hét. Những ngôi đền cổ bị đốt phá. Những bức tượng thần bị đập vỡ. Những thường dân vô tội bị giết hại.
Tướng quân Po Klăn chiến đấu đến hơi thở cuối cùng. Ông đứng chặn ở cổng hoàng cung với thanh kiếm trên tay và năm trăm tàn quân trung thành. Họ chiến đấu suốt một ngày một đêm, đẩy lui hết đợt tấn công này đến đợt tấn công khác.
Nhưng cuối cùng, một mũi tên lạc đã xuyên qua cổ ông.
Po Klăn ngã xuống trên bậc thềm hoàng cung, mắt vẫn mở to nhìn về phía đền thờ thần Shiva. Trong khoảnh khắc cuối cùng, ông thấy Ratna—nữ đạo sĩ trẻ—đang đứng trên đỉnh tháp cao nhất, tay cầm một ngọn đuốc.
Nàng đang nhìn ông... và mỉm cười.
Rồi tất cả chìm vào bóng tối.
---
Khi quân thù tràn vào hoàng cung, họ không tìm thấy Mâyra trong cung điện.
Họ lục tung mọi căn phòng, mọi hành lang, mọi khu vườn. Họ tra hỏi cung nữ, thái giám, lính canh. Nhưng không ai biết nàng đã đi đâu.
Cho đến khi một tên lính chỉ tay lên đỉnh tháp cao nhất của đền thờ thần Shiva.
"Kia kìa!"
Tất cả ngước lên.
Ở đó, trên đỉnh tháp cao nhất, nơi ngọn lửa thiêng vẫn cháy suốt ba trăm năm không tắt... Mâyra đang đứng.
Nàng mặc bộ y phục trắng tinh khôi như một nàng dâu trong ngày cưới. Mái tóc đen dài của nàng xõa tung trong gió, bay như một dòng sông đêm. Trên tay nàng là tấm lụa nàng đã dệt suốt ba tháng qua—tấm lụa có hình ngọn tháp đang cháy.
Và phía dưới nàng, hàng vạn binh lính từ khắp bốn phương đang đứng, ngước nhìn lên.
Họ—những người đã vượt hàng nghìn dặm, đã giết chóc, đã đốt phá, đã hy sinh tất cả—đều đứng lặng đi khi nhìn thấy nàng.
Vì ngay cả trong khoảnh khắc cuối cùng của một vương quốc sụp đổ, nàng vẫn đẹp đến nghẹt thở.
Đẹp hơn tất cả những gì họ từng tưởng tượng.
Đẹp đến mức nỗi đau, sự hận thù, lòng tham—tất cả đều tan biến, chỉ còn lại sự chiêm ngưỡng thuần khiết.
Mâyra nhìn xuống biển người bên dưới. Nàng thấy những khuôn mặt—Đại Việt, Chân Lạp, Srivijaya, Java... Tất cả đều khác nhau, nhưng đều có chung một biểu cảm: sự say mê đến ngây dại.
Nàng thấy những bàn tay đã giết người đang run rẩy. Nàng thấy những thanh kiếm đẫm máu đang hạ xuống. Nàng thấy những đôi mắt đã chứng kiến trăm trận chiến giờ đây ươn ướt.
Và nàng mỉm cười.
Nụ cười ấy—nụ cười của Apsara cuối cùng—sáng lên như mặt trời giữa khói lửa chiến tranh. Nó khiến tất cả mọi người đều nín thở.
Rồi nàng cất tiếng nói. Giọng nàng không lớn, nhưng vang vọng khắp không gian như tiếng chuông ngân.
"Các ngươi đến đây vì ta."
Đó không phải là câu hỏi. Đó là một lời khẳng định.
"Từ phương Bắc xa xôi. Từ phương Tây nắng cháy. Từ biển Nam sóng dữ. Từ núi rừng hiểm trở. Tất cả các ngươi đã vượt qua tất cả... chỉ để giành lấy ta."
Im lặng bao trùm. Không ai dám lên tiếng.
"Các ngươi đã đốt phá thành trì của ta. Đã giết hại đồng bào của ta. Đã hủy diệt vương quốc của ta. Tất cả... vì ta."
Nàng ngừng lại. Gió thổi mạnh hơn, làm tấm lụa trên tay nàng bay lên như một ngọn lửa thực sự.
"Vậy thì..."
Nàng nhìn thẳng xuống biển người, đôi mắt sâu thẳm của nàng lóe lên một tia sáng cuối cùng—vừa buồn bã, vừa kiêu hãnh, vừa thách thức.
"Hãy chôn ta cùng vương quốc này."
Và nàng nhảy xuống.
---
Ngay khoảnh khắc Mâyra buông mình khỏi đỉnh tháp, một điều kỳ lạ đã xảy ra.
Từ đâu đó ngoài biển xa, một cơn bão khổng lồ bất ngờ nổi lên. Những đám mây đen kéo đến che kín bầu trời. Sấm chớp đùng đùng như tiếng gầm của thần linh. Gió thổi mạnh đến mức những cây cổ thụ bật gốc, những mái ngói bay tung tóe.
Và lửa—ngọn lửa từ đâu bốc cháy khắp các tháp. Không phải lửa do con người đốt. Mà là lửa từ chính những viên gạch đỏ bùng lên, như thể chúng đã chứa sẵn ngọn lửa trong mình suốt ba trăm năm qua và giờ đây mới được giải phóng.
Ngọn tháp nơi Mâyra vừa đứng bốc cháy dữ dội nhất. Lửa bùng lên từ chân tháp, liếm dần lên cao, cho đến khi toàn bộ ngọn tháp biến thành một cột lửa khổng lồ vươn lên bầu trời đen kịt.
Quân lính bên dưới hoảng loạn bỏ chạy. Nhưng họ chạy không thoát.
Vì cơn bão từ biển đã ập vào đất liền, mang theo những cơn sóng cao như núi. Nước biển tràn vào thành phố, nhấn chìm mọi thứ. Những con đường lát đá ong biến thành sông. Những ngôi đền cổ sụp đổ. Những bức tượng thần bị cuốn trôi.
Trong cơn hỗn loạn ấy, không ai để ý đến Ratna—nữ đạo sĩ trẻ của đền thờ thần Shiva.
Nàng vẫn đứng trên đỉnh tháp của mình, mặc cho gió gào, sấm chớp, lửa cháy. Trên tay nàng, ngọn đuốc từ lửa thiêng vẫn cháy sáng. Và trên môi nàng... là một nụ cười bình thản.
"Cuối cùng... cũng kết thúc rồi," nàng thì thầm.
Nàng nhìn xuống khoảng không nơi Mâyra vừa nhảy xuống. Không thấy xác nàng đâu cả. Chỉ có tấm lụa nàng dệt vẫn đang bay trong gió, bốc cháy như một cánh phượng hoàng.
"Hãy yên nghỉ nhé, Apsara cuối cùng," Ratna nói. "Nàng đã làm được rồi. Lời nguyền... đã được hóa giải."
Rồi nàng quay người, bước vào trong lòng tháp đang cháy. Ngọn đuốc trên tay nàng chập chờn rồi tắt hẳn.
Và nàng biến mất vào bóng tối.
---
Cơn bão kéo dài suốt ba ngày ba đêm.
Khi nó tan đi, Vijaya không còn là một kinh đô nữa. Những ngọn tháp Chăm—niềm tự hào của vương quốc—giờ đây chỉ còn là những đống gạch đỏ đổ nát, cháy đen. Hoàng cung nguy nga bị nhấn chìm dưới nước. Những con đường lát đá ong bị cát vùi lấp.
Và trong số sáu vạn quân từ bốn phương kéo đến, chỉ còn chưa đến một phần ba sống sót. Những người sống sót kể lại câu chuyện với đôi mắt đờ đẫn, giọng nói run rẩy.
"Chúng tôi đã thấy nàng," họ nói. "Nàng đẹp hơn tất cả những gì người ta đồn đại. Và khi nàng nhảy xuống... tôi có cảm giác như mặt trời vừa rơi xuống đất."
Không ai tìm thấy xác của Mâyra.
Cũng không ai tìm thấy xác của Ratna.
Người ta nói rằng Mâyra đã biến thành lửa, hòa vào ngọn tháp đang cháy. Người ta cũng nói rằng Ratna đã biến thành tro, bay theo gió ra biển.
Nhưng dù là gì đi nữa, một điều chắc chắn là: sau ngày hôm ấy, không còn ai nghe nói về những Huyết Mỹ Nhân nữa.
Phụ nữ Chăm Pa vẫn đẹp. Nhưng vẻ đẹp của họ không còn là thứ khiến đàn ông phát điên, khiến các vị vua gây chiến, khiến các vương quốc sụp đổ.
Họ trở lại làm những người phụ nữ bình thường.
Đúng như lời thần Shiva đã nói trong giấc mơ của Ratna mười sáu năm trước.
---
CHƯƠNG 6: DƯ ÂM
---
Một nghìn năm sau.
Những ngọn tháp Chăm vẫn đứng đó, trên dải đất miền Trung đầy nắng và gió.
Gạch của chúng đã chuyển sang màu đỏ sẫm của thời gian, nhưng vẫn không hề mục nát. Những phiến đá ong vẫn khít vào nhau đến mức không một ngọn cỏ nào có thể mọc qua khe hở. Những bức phù điêu vẫn kể những câu chuyện về thần linh, về chiến trận, về những vũ nữ Apsara đang múa.
Và nếu bạn đến đó vào một đêm trăng...
Khi ánh trăng bạc chiếu xuống những ngọn tháp cổ, tạo thành những cái bóng dài trên mặt đất cát trắng...
Khi gió từ biển thổi vào mang theo hương vị mặn mòi của muối và thì thầm của những con sóng...
Khi tất cả mọi thứ đều chìm trong im lặng, chỉ còn tiếng côn trùng kêu rả rích trong bụi cây...
Nếu bạn thực sự yên lặng và lắng nghe...
Bạn sẽ nghe thấy tiếng nhạc.
Không phải thứ nhạc phát ra từ loa đài hiện đại. Mà là tiếng trống Paranưng trầm đục, tiếng kèn Saranai réo rắt, tiếng đàn đá ngân nga như tiếng suối chảy. Đó là thứ nhạc đã không còn được tấu lên từ hàng nghìn năm trước—nhạc múa Apsara.
Và đôi khi, vào những đêm trăng tròn nhất...
Bạn sẽ thấy một bóng dáng.
Một bóng dáng phụ nữ mảnh mai, mặc y phục trắng, tóc dài bay trong gió. Nàng đứng trên đỉnh tháp cao nhất, nhìn xuống thế gian bằng đôi mắt sâu thẳm như biển đêm.
Nàng không nói gì.
Nàng chỉ đứng đó, lặng lẽ quan sát những đoàn khách du lịch chen chúc dưới chân tháp, chụp ảnh, cười nói, hoàn toàn không biết đến sự hiện diện của nàng.
Và trên môi nàng... là một nụ cười.
Nụ cười ấy vừa buồn bã, vừa bình thản. Vừa tiếc nuối, vừa chấp nhận. Vừa nguy hiểm, vừa dịu dàng.
Đó là nụ cười của một người đã đi qua tất cả—tình yêu, chiến tranh, sự sống, cái chết—và giờ đây chỉ còn là một ký ức mờ nhạt trong gió.
Người ta nói rằng đó là hồn ma của Mâyra—Apsara cuối cùng.
Người ta cũng nói rằng đó chỉ là ảo ảnh do ánh trăng và gió biển tạo ra.
Nhưng những người già ở vùng đất này, những người còn giữ những câu chuyện cổ truyền từ đời này sang đời khác... họ biết sự thật.
Họ biết rằng nàng vẫn ở đó.
Vẫn canh giữ những ngọn tháp.
Vẫn mang theo lời nguyền—hay phước lành—của thần linh.
Và họ biết rằng, chỉ cần những ngọn tháp còn đứng đó, câu chuyện về Vương quốc Chăm Pa và những Huyết Mỹ Nhân sẽ không bao giờ thực sự kết thúc.
---
Một buổi chiều nọ, một cô gái trẻ người Việt đến thăm Thánh địa Mỹ Sơn. Cô là sinh viên khoa Lịch sử, đang làm luận văn về văn hóa Chăm Pa.
Khi đoàn tham quan đi vào khu tháp chính, cô vô tình tách khỏi đoàn, lang thang một mình giữa những ngọn tháp cổ. Ánh nắng chiều vàng như mật ong rót xuống những viên gạch đỏ, tạo thành một khung cảnh vừa hùng vĩ vừa huyền ảo.
Bỗng nhiên, cô nhìn thấy một người phụ nữ.
Người phụ nữ ấy mặc bộ y phục trắng kỳ lạ, không giống bất cứ trang phục hiện đại nào. Bà ta đang ngồi bên một phiến đá, tay làm những động tác như đang dệt vải—dù không có khung cửi nào cả.
Cô gái trẻ tiến lại gần.
"Xin lỗi... bà là người dân địa phương ạ?"
Người phụ nữ ngước lên. Và cô gái trẻ suýt ngã ngửa ra sau.
Vì người phụ nữ ấy... trẻ hơn cô tưởng rất nhiều. Thực ra, bà ta trẻ đến mức không thể gọi là "bà". Khuôn mặt ấy chỉ khoảng đôi mươi, với làn da đồng nung lấp lánh dưới nắng chiều, đôi mắt sâu thẳm như biển đêm, và mái tóc đen dài như dòng sông.
Và bà ta đẹp. Đẹp đến nghẹt thở.
"Cháu... cháu xin lỗi," cô gái trẻ lắp bắp. "Cháu không cố ý làm phiền..."
Người phụ nữ mỉm cười. Nụ cười ấy khiến cô gái trẻ có cảm giác như cả thế giới vừa sáng bừng lên.
"Không sao," giọng nói trong trẻo như tiếng chuông bạc. "Ta đang đợi cháu."
"Đợi... đợi cháu?"
"Đúng. Ta đã đợi rất lâu rồi. Đợi một người đến đây... và lắng nghe câu chuyện của ta."
Cô gái trẻ nuốt nước bọt.
"Câu chuyện... của bà?"
Người phụ nữ gật đầu. Ánh mắt bà ta nhìn xa xăm, như đang nhìn xuyên qua thời gian, về một thời đại đã mất.
"Cháu có muốn nghe không?"
Cô gái trẻ—dù đang run lên vì một nỗi sợ hãi không tên, dù đang tự nhủ rằng đây chỉ là một người phụ nữ bình thường, dù đang muốn bỏ chạy thật nhanh về phía đoàn tham quan—vẫn gật đầu.
Và bà ta bắt đầu kể.
---
"Ngày xửa ngày xưa, trên dải đất miền Trung đầy nắng và gió này, có một vương quốc mang tên Chăm Pa..."
Mặt trời lặn dần sau những ngọn tháp cổ. Bóng tối bắt đầu buông xuống. Tiếng nhạc Paranưng vang lên từ đâu đó trong gió.
Và câu chuyện về Vương quốc Chăm Pa, về những Huyết Mỹ Nhân, về nàng Apsara cuối cùng... lại được kể thêm một lần nữa.
Như nó đã được kể suốt một nghìn năm qua.
Và sẽ còn được kể trong một nghìn năm nữa.
---
HẾT
---
GHI CHÚ LỊCH SỬ (LỒNG GHÉP HƯ CẤU)
· Champa là một vương quốc có thật trong lịch sử, tồn tại từ khoảng thế kỷ II đến thế kỷ XIX trên dải đất miền Trung Việt Nam ngày nay.
· Văn hóa Chăm Pa chịu ảnh hưởng mạnh mẽ từ Ấn Độ giáo, đặc biệt là việc thờ thần Shiva. Các đền tháp Chăm như Thánh địa Mỹ Sơn, tháp Po Nagar, tháp Po Klong Garai... là những di sản kiến trúc vô giá còn tồn tại đến ngày nay.
· Các cuộc chiến giữa Chăm Pa và Đại Việt là một phần lịch sử có thật, bao gồm cuộc chiến liên quan đến công chúa Huyền Trân (dù câu chuyện trong tác phẩm này đã được hư cấu và thay đổi nhiều chi tiết).
· Nhạc cụ Chăm như trống Paranưng, kèn Saranai, đàn đá... là những nhạc cụ truyền thống có thật trong văn hóa Chăm Pa.
· Vũ nữ Apsara là hình tượng phổ biến trong nghệ thuật Chăm, thường được chạm khắc trên các bức phù điêu ở đền tháp.
· Yếu tố "Huyết Mỹ Nhân" và lời nguyền là hoàn toàn hư cấu, được xây dựng nhằm tạo màu sắc huyền thoại cho câu chuyện, đồng thời gửi gắm những suy tư về vẻ đẹp, quyền lực và số phận.
· Tên các nhân vật lịch sử như vua Jaya Indravarman, vua Bhadravarman, vua Gangaraja... được lấy cảm hứng từ các vị vua Chăm Pa có thật, nhưng tính cách và câu chuyện về họ trong tác phẩm là hư cấu.
---
Tác phẩm này là một câu chuyện hư cấu lấy cảm hứng từ lịch sử và văn hóa Chăm Pa. Mọi sự trùng hợp với nhân vật hoặc sự kiện lịch sử có thật chỉ là ngẫu nhiên hoặc đã được cố ý cải biên vì mục đích nghệ thuật.